Telemetrieonderzoek naar de intrekmogelijkheden voor stekelbaarzen bij gemaal de Helsdeur

Anadrome, driedoorninge stekelbaarzen trekken in het voorjaar vanuit zee naar het zoete binnenwater om zich voort te planten. Deze populaties van de anadrome stekelbaarzen is door verminderde intrekmogelijkheden behoorlijk achteruitgegaan, wat ook in andere ecologische effecten resulteerde. Deze vissoort is bijvoorbeeld een belangrijke voedselbron voor de lepelaar. Vismigratievoorzieningen moeten de intrekmogelijkheden voor stekelbaarzen verbeteren. 

Gemaal de Helsdeur
Zo ook bij de gemaal de Helsdeur. Het gemaal is een overgang tussen de zee en de Schermerboezem. In een spuikoker onder het gemaal is een schuif aanwezig met een aantal terugslagkleppen die bij bepaalde stroomsnelheden als gevolg van eb en vloed open staat. In een van de terugslagkleppen zijn rechtopstaande "brievenbussen" gemaakt. Op een aantal momenten per dag zijn de stroomsnelheden geschikt voor vissen om deze openingen te passeren. 

Opzet van het onderzoek
Om deze momenten van de dag te bepalen en met welke stroomsnelheden de stekelbaarzen de brievenbussen kunnen passeren is PIT Telemetrie ingezet. Deze techniek bestaat uit enerzijds een PIT-tag die wordt ingebracht bij vissen en anderzijds een antenne waarmee de vissen kunnen worden geregistreerd. De vier brievenbussen zijn voorzien van een antenne (zie afbeelding). Indien de stekelbaarzen met een PIT tag de antenne passeert, wordt de datum en tijd van de passage vastgelegd. Zodoende kan worden bepaald welk tijdstip en bij welke omgevingsfactoren de stekelbaarzen naar binnen zwemmen. 

Achtergrond
Het telemetrieonderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Wageningen Universiteit en onderzoekscentrum. Het onderzoek is onderdeel van het WIAS PhD project van Jeroen Huisman (titel: Timing is essentieel: De werking van zoet-zout vispassages in de Waddenzee-regio die gebruik maken van tijdsvensters met mogelijkheden tot vismigratie.)

 

.