Onderzoek naar de functionaliteit van de glasaalcollector

Inleiding
Het is algemeen bekend dat het slecht gaat met de Europese aal (Anguilla anguilla). De intrek van glasaal gaat al decennia achteruit, met tegenwoordig nog minder dan 5% intrek dan een eeuw geleden. Waar vroeger de zee nog wit kleurde door de intrekkende glasalen, is men tegenwoordig blij dat er nog enige glasalen het rivierenstelsel binnen komen.

Elk lidstaat heeft van de Europese Commissie de opdracht gekregen om een aalbeheerplan in te dienen. Deze aalbeheerplannen moeten ertoe dienen dat op termijn een minimale hoeveelheid volwassen alen terug kunnen keren naar de paaigronden op de Atlantische oceaan. Dit minimum is vastgesteld op 40% van de oorspronkelijke natuurlijke populatie.

Naast de aandacht voor de volwassen schieraal gaat er ook veel aandacht uit naar het aanbod van jonge aal die in het voorjaar op de Nederlandse kust aankomt. Door de afnemende aantallen wordt het steeds moeilijker om het aanbod in beeld te brengen. Hierop inspelend is VisAdvies een in 2009 een onderzoek gestart naar alternatieve mogelijkheden om het glasaal aanbod te monitoren. Het onderzoek is tot stand gekomen dankzij de subsidie van een groot aantal partijen, zoals:

  • Het Europees Visserijfonds (EVF),
  • Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
  • De Combinatie van beroepsvissers
  • De Hengelsport Federatie Zuidwest Nederland
  • De visstandbeheercommissie Den Haag
  • De visstandbeheercommissie Delfland  

 
De glasaalcollector
Voor het onderzoek naar de glasaal heeft VisAdvies een glasaalcollector ontworpen waarmee systematisch glasaal kan worden verzameld. De collector heeft twee functies: monitoringsinstrument en vismigratievoorziening.   

Monitoringsinstument
Monitoring van glasaal met het kruisnet, zoals dat sinds 1938 in Den Oever wordt toegepast, voldoet niet meer. Vooral de kosten om met een voldoende groot kruisnet en frequent te monsteren zijn een probleem. De sterk terug lopende aantallen leiden er toe dat de methodiek niet langer als representatief kan worden beschouwd. Het voordeel van de collector is dat deze gedurende 24 uur per dag operationeel is. De kans op meer representatieve hoeveelheden glasaal is hierdoor groter.

De collector is op een zevental locaties in Delfland uitgetest. Op elke locatie zijn twee collectoren ingezet en elke collector bevatte vier opvangbakken. Het verloop van de aantallen in de collectoren en opvangbakken onderling leverde vergelijkbare resultaten op. Hieruit kon worden afgeleid dat de collector een waardevol instrument is bij de monitoring van glasaal dat reproduceerbare resulaten oplevert.

Vismigratievoorziening
De collector kan tevens worden ingezet op locaties waar de glasaalmigratie vanuit zee wordt verhinderd. Het doel van de glasaalcollector op deze locaties is de glasaal in zo groot mogelijke hoeveelheden te verzamelen en vervolgens in geschikt habitat uit te zetten.

De onderzoeksrapporten en het subsidie-eindverslag zijn beschikbaar via onderstaande links.

.